0.2 Ödüller ve dünyaya giden yol

Dünya şampiyonasına gitmeye hak kazanmak

Geçen derste bahsettiğimiz FIRST Championship'e gitmeye hak kazanmak için Türkiye Şampiyonası'nda yeterince puan toplamanız gerekiyor. Turnuva bitince her takım için o etkinlikte toplanan bir puan hesaplanıyor ve takımlar bu puana göre sıralanıyor. Üst sıradaki takımlar, ayrılan kontenjan kadar, bir üst etkinliğe geçiyor. Takımın bir etkinlikte topladığı bu puana ilerleme puanı deniyor.

Bu hesap yalnız o etkinlikte olup bitene bakıyor. Bir turnuvada toplanan puan sonraki turnuvaya taşınmıyor, yeni etkinlikte herkes için yeniden hesaplanıyor.

Türkiye'de yol bölge turnuvalarıyla başlıyor. FTC Türkiye'nin 2026-27 sezonu kayıt kılavuzuna göre Türkiye'de düzenlenen her turnuvadan altı takıma kadar Türkiye Şampiyonası'na hak veriliyor, kesin sayı turnuvadaki takım sayısına göre değişebiliyor. Türkiye Şampiyonası'ndan dünya şampiyonasına kaç takımın gideceğini ise FIRST belirliyor ve sezon içinde duyuruyor.

Maçta topladığınız skorla ilerleme puanı farklı şeyler. Maç skoru o maçı hangi ittifakın kazandığını belirliyor. İlerleme puanı ise turnuvanın sonunda, kimin bir üst etkinliğe gideceğini sıralamak için hesaplanıyor.

İlerleme puanına iki taraftan katkı geliyor. Sahada yaptıklarınız ve jürinin verdiği takım ödülü aynı toplama ekleniyor.

İlerleme puanı sahadan nasıl geliyor

Turnuvanın ilk bölümünde bütün takımlar sırayla maç yapar. Bu maçlara sıralama maçları deniyor. Maçlar bitince ortaya takımların bir sıralaması çıkar ve bu sıralamadaki yeriniz ilerleme puanınıza katkı verir. Sıralamada ne kadar yukarıdaysanız katkı o kadar yüksek.

Sıralama maçlarından sonra üst sıradaki takımlar kendi ittifaklarını kurar. İttifakını kuran ve ortağını seçen takıma ittifak kaptanı deniyor. Kaptan olmak da bir kaptan tarafından seçilmek de ilerleme puanı getirir, fakat bir takım bunlardan yalnız birini alır.

Kurulan ittifaklar turnuvanın son bölümünde eleme maçlarında karşılaşıyor. Bu bölüme playoff deniyor. Playoff'u ilk dört sırada bitiren ittifakların takımları da ilerleme puanı alıyor.

Bu üç katkı aynı toplamda birleşir. Sahada çalışan bir robot ve iyi bir sürüş, sıralama maçlarını yukarıda bitirmenize yardım eder. Üst sıralarda bitiren takımlar ittifak seçiminde kaptan olur. Playoff'ta ne olacağı ise ittifakların o günkü maçlarına bağlı.

Ödüller hangi çalışmayı değerlendiriyor

Jüri ödülleri, takımın sezon boyunca yaptığı işi değerlendiriyor. Bunların bir bölümü robotun tasarımına ve kontrolüne, bir bölümü takımın çalışma biçimine bakıyor. Bir takımın jüri ödüllerine aday olabilmesi için jüri görüşmesine katılması gerekiyor. Bazı ödüllerde takımın portfolyo sunmuş olması da aranıyor.

En yüksek ilerleme puanını getiren ödül Inspire. Jüri burada tek bir çalışmaya değil, robotun, mühendislik düşüncesinin ve takım çalışmalarının birlikte ne kadar güçlü olduğuna bakıyor. Portfolyo sunmuş, bu alanların hepsinde iyi iş çıkarmış, kapsayıcı bir takım düzeni kurmuş ve deneyimini başka takımlarla paylaşmış takım bu ödüle aday oluyor.

Öteki takım ödüllerinin her biri belirli bir çalışmaya bakıyor.

Think, takımın mühendislik yolculuğunu belgeleyebilmesini değerlendiriyor. Denenen fikirler, karşılaştırılan seçenekler, ölçümler ve bir yoldan neden vazgeçildiği portfolyoda görülebiliyorsa bu ödüle aday olunuyor.

Connect, takımın kendi becerilerini geliştirmek için bilim ve mühendislik alanında çalışan kişilerle kurduğu ilişkiye bakıyor. Bir mühendisle düzenli çalışmak, aldığınız geri bildirimi robota veya takım düzenine uygulamak bu ödülün konusu.

Reach ise dışarıya doğru çalışıyor. Bu ödül, FIRST'e daha önce katılmamış insanları ve takımları programa kazandıran çabaları tanıyor. Yeni bir takımın kurulmasına destek olmak veya yeni mentör ve gönüllüler kazandırmak buna örnek. Connect takımın kendi gelişimine, Reach programa yeni katılanlara bakıyor.

Sustain, takımın gelecek sezonlarda da ayakta kalmasını sağlayan planı değerlendiriyor. Bütçe ve kaynak planı yapmak, görevleri yeni üyelere devretmek ve bu planın ne kadarının gerçekleştiğini izlemek bu ödülle ilgili.

Innovate, oyunun sorununa bulunan özgün çözümü tanıyor. Fikrin yaratıcı olması yetmiyor, mühendislik süreciyle geliştirilmiş ve maçların çoğunda kararlı çalışan bir çözüm aranıyor.

Control, robotun işini geliştiren donanım ve yazılım kontrolüne bakıyor. Sensörden gelen veriyle bir görevi daha tekrarlanabilir yapmak ve bunu portfolyoda açıklamak bu ödülün konusu.

Design, robotun bütününe bakan bir ödül. Biçim, işlev, verim ve robotun bakımının rahat yapılabilmesi birlikte değerlendiriliyor, takımın bu tercihleri anlatabilmesi bekleniyor.

Judges' Choice, öteki kategorilere tam uymayan ama jürinin dikkatini çeken bir çabayı tanımak için, jüri uygun görürse veriliyor.

Bir takım aynı etkinlikte en fazla bir jüri takım ödülü ya da onun finalist derecesini alabiliyor. Kazanılan ödülün puanı sahadan gelen katkılarla toplanıyor.

Saha ve bireysel ödüller

Maç sonucunu tanıyan ödüller de var. Playoff finalini kazanan ittifakın aldığı ödüle Winning Alliance, finalde kalan öteki ittifakın aldığı ödüle Finalist Alliance deniyor. Bu ödüller ilerleme puanına ayrıca eklenmiyor, playoff sonucu zaten hesaba giriyor.

Bazı ödüller takıma değil bir kişiye veriliyor. Öğrencinin liderliğini ve takımına kattıklarını tanıyan bireysel ödüle FIRST Leadership deniyor. Öğrenciler kısa bir video hazırlayıp mentörlerinin kendilerine nasıl yol gösterdiğini anlatarak onu da aday gösterebiliyor. Yetişkin mentöre verilen bu ödüle Compass deniyor. Bireysel ödüller ilerleme puanına eklenmiyor.

Sayılarla ilerleme puanı

Aşağıdaki sayılar 2026-27 sezonunun ön sezon kural belgesinden, BIOBUZZ Competition Manual V0 bölüm 4 ve bölüm 6'dan geliyor. Kickoff günü yayımlanan tam kitapta bu sayılar yeniden kontrol edilecek.

İkinci ve üçüncü sıra bir ödülün finalist dereceleri oluyor. Her etkinlikte bütün ödüller ve bütün dereceler verilmiyor. Küçük turnuvalarda ödüllerin yalnız bir bölümü dağıtılıyor, takım sayısı arttıkça verilen ödül ve derece sayısı da artıyor.

Bir örnekle bakalım. Sıralama maçlarını turnuvanın ortalarında bitiren bir takım bu sıradan 10 puan alsın. İttifak seçiminde üçüncü sırada seçilerek bir ittifaka katılsın ve buradan 18 puan alsın. İttifakı playoff'u ikinci bitirdiğinde 20 puan, jüri de takıma Think ödülünü verdiğinde 12 puan ekleniyor. Takımın o etkinlikteki toplamı 60 puan oluyor.

Takımın toplamı, aynı etkinlikteki öteki takımların toplamlarıyla karşılaştırılıyor. Ayrılan kontenjan kadar takım bir üst etkinliğe geçiyor.

Bu çalışmalar için gerekenler

Sahadan puan getirecek bir robot, geliştirmeyi ve denemeyi gerektiriyor. Jüri tarafındaki ödüller ise takımın yaptığı işin görünür olmasını istiyor. Bu iki taraf sezon boyunca yan yana yürüyor. Portfolyonun ve jüri görüşmesinin hazırlığını 0.11 Kickoff’tan yarışmaya dersinde göreceğiz.

Parçalar, robotun üzerinde çalışacağınız bir yer ve turnuvalara katılım bütçe gerektiriyor. Bu giderleri ve onları karşılamak için kullanabileceğiniz destek yollarını 0.3 Bütçe, sponsor ve tanıtım dersinde tanıyacağız.

Ekler

• Ödüller kısa tablosu ve diğer kaynaklar
• 2026-27 BIOBUZZ Competition Manual
• FTC Türkiye takım kayıt kılavuzu
• 0.14 İttifak seçimi, playoff ve ilerleme ittifak seçiminin ve playoff maçlarının işleyişi